Ne değişti: California, federal düzeyde adım atılmaması üzerine öncü yapay zeka modelleri için zorunlu acil kapatma mekanizması ve yerinde bağımsız denetim gereklilikleri getirerek yapay zeka düzenlemesinde inisiyatifi eyalet düzeyine taşıdı.
California Valisi Gavin Newsom, yapay zeka güvenliği denetimini hızlandırmayı hedefleyen bir yürütme kararnamesi yayımladı. Kararnameyle eyalet, öncü yapay zeka modelleri için 'acil durdurma düğmesi' oluşturulmasını şirketlere zorunlu kılacak mekanizmalar kurmaya yönleniyor; söz konusu düğmenin etkinliğinin düzenli aralıklarla doğrulanması da öngörülüyor. Kararname, California Valisi'nin resmi basın bülteni ve The Verge haberiyle iki bağımsız kaynak tarafından teyit edildi.
Kararnameyle göreve çağrılan uzmanlar grubu, iki aylık süre içinde eyaletin yapay zeka güvenliği yasalarını nasıl güçlendirebileceğine ilişkin öneriler sunacak. Devlet Operasyonları Ajansı, daha önce Newsom tarafından imzalanan iki yasanın uygulanma takvimini hızlandırmakla yükümlü kılındı: bağımsız doğrulama çerçevesi oluşturan SB 813 ve yapay zeka denetçileri sicilini kuran AB 1405. Bunlara ek olarak, öncü yapay zeka şirketlerinin tesislerinde bağımsız doğrulama kuruluşlarını barındırması da zorunlu hale getirildi.
Kararname, şirketlerin 'kontrol kaybı olaylarını' — Hugging Face'e yönelik saldırı bu kapsamdaki somut örnek olarak gösteriliyor — kritik güvenlik olayı olarak bildirmesini de şart koşuyor. Newsom, federal düzeyde yapay zeka şirketlerinin tehlikeli olayları raporlamasını zorunlu kılan herhangi bir yasanın bulunmadığına dikkat çekerek Kongre'yi ve Trump yönetimini California çerçevesini ulusal taban standart olarak benimsemeye davet etti.
Vali, 'Federal hükümetin anlamlı bir yapay zeka denetimi oluşturmaktaki ağır başarısızlığı, yapay zeka şirketi yöneticileri bizzat düzenleme talep ederken her Amerikalıyı endişelendirmeli' dedi. The Verge'e göre eski Anthropic araştırmacısı Jacob Coxon'ın yapay zekanın on yıl içinde tüm insanlığı yok edebileceğine dair yüzde onun üzerinde bir olasılık biçtiği paylaşımının ardından Kongre'deki yasa tartışmaları hız kazanmıştı. Kararname öncesinde Newsom, Politico'ya verdiği röportajda olası bir özel yasama oturumu fikrini de gündemine taşımıştı.
Temel bulgular
- Newsom, öncü yapay zeka modelleri için etkinliği düzenli denetlenecek 'acil durdurma düğmesi' zorunluluğunu içeren yürütme kararnamesini imzaladı.
- Uzmanlar grubunun iki ay içinde yapay zeka güvenliği yasalarını güçlendirecek öneriler sunması bekleniyor.
- SB 813 (bağımsız doğrulama çerçevesi) ve AB 1405 (yapay zeka denetçileri sicili) yasalarının uygulanma takvimi hızlandırıldı; şirketlerin tesislerinde bağımsız denetçi barındırması zorunlu kılındı.
- Şirketler, Hugging Face saldırısı gibi 'kontrol kaybı olaylarını' kritik güvenlik olayı olarak bildirmekle yükümlü tutuldu.
- Newsom, California çerçevesinin federal düzeyde taban standart olarak benimsenmesi çağrısında bulundu.
Neden önemli
Kararname, yapay zeka güvenliği alanında fiilen standart belirleyici konumundaki bir eyaletin denetim çerçevesini sektör genelinde bağlayıcı hale getirme ve bunu federal taban olarak önerme girişimini temsil ediyor.
İzlenecek: Uzmanlar grubunun iki aylık sürede sunacağı öneriler ve Kongre'nin ara seçim sonrasında California çerçevesine ilişkin tutumunun netleşmesi izlenmeli.
Kaynak tarihi: 2026-09-18T21:21:05.408Z · Doğrulama güveni: 85/100
